Bệnh sởi (Measles - Vietnamese)

English

Thông tin về bệnh sởi

Sởi là bệnh truyền nhiễm do vi-rút gây ra, có tính lây lan cao. Bệnh gây ra các triệu chứng giống cúm, phát ban trên da và sốt, và có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng bao gồm viêm phổi và viêm não (sưng não), có thể đe dọa đến tính mạng.

Trước đây, sởi là bệnh phổ biến ở Úc. Hầu hết những người sinh trước năm 1966 có khả năng đã bị nhiễm sởi khi còn nhỏ và có khả năng miễn dịch. Nhờ có vắc-xin, sởi hiện là bệnh hiếm gặp ở Úc.

Tuy nhiên, sởi vẫn phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới. Người đến từ nước ngoài có thể lây lan bệnh sởi ở Úc cho những người chưa có miễn dịch. Trên toàn thế giới, sởi vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong ở trẻ em.

Triệu chứng của bệnh sởi

Các triệu chứng đầu tiên của bệnh sởi thường xuất hiện từ 7 đến 18 ngày sau khi tiếp xúc và có thể bao gồm:

• sốt
• cảm thấy không khỏe (uể oải), hoặc mệt mỏi
• ho
• sổ mũi
• mắt đỏ và đau (viêm kết mạc)
• tiêu chảy (đặc biệt ở trẻ sơ sinh)
• các đốm trắng trong miệng (được gọi là đốm Koplik).

Vài ngày sau, phát ban đỏ, thành đám, không ngứa xuất hiện. Phát ban thường bắt đầu ở mặt và cổ, sau đó lan xuống toàn thân và kéo dài từ 4 đến 7 ngày.

Nếu bạn có các triệu chứng của bệnh sởi, hãy tìm chăm sóc y tế ngay lập tức. Gọi điện cho bác sĩ hoặc phòng khám trước khi đến và mang khẩu trang để tránh lây lan bệnh.

Hình: Ví dụ về phát ban điển hình của sởi

Biến chứng của bệnh sởi

Một số nhóm người có nguy cơ cao bị biến chứng và mắc bệnh nặng do sởi, chẳng hạn như:

• người có hệ miễn dịch suy yếu
• trẻ em dưới 5 tuổi
• phụ nữ mang thai.

Có đến một phần ba số người mắc bệnh sởi phát triển các biến chứng và có thể cần phải nhập viện. Các biến chứng có thể bao gồm nhiễm trùng tai, tiêu chảy, viêm phổi và viêm não (sưng não), xảy ra với tỷ lệ khoảng 1 trong 1.000 người mắc bệnh sởi.

Bệnh sởi làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ như sảy thai, sinh non và trẻ sơ sinh nhẹ cân.

Cách bệnh sởi lây lan

Bệnh sởi chủ yếu lây lan khi một người hít phải vi-rút do người bị nhiễm bệnh ho hoặc hắt hơi vào không khí. Sởi cũng có thể lây lan qua dịch tiết ra từ mũi hoặc họng và bằng cách chạm vào các bề mặt hoặc đồ vật bị nhiễm vi-rút.

Vi-rút sởi có thể tồn tại trong không khí hoặc trên bề mặt đến 2 giờ. Chỉ cần ở cùng phòng với người bị sởi cũng có thể dẫn đến nhiễm bệnh.

Người bị sởi có khả năng lây nhiễm từ 24 giờ trước khi các triệu chứng xuất hiện cho đến 4 ngày sau khi phát ban xuất hiện.

Chẩn đoán bệnh sởi

Bệnh sởi được bác sĩ chẩn đoán dựa trên các triệu chứng, khám lâm sàng/thân thể và tiền sử bệnh, bao gồm lịch sử tiêm vắc-xin và đi nước ngoài. Chẩn đoán được xác nhận bằng các xét nghiệm, chẳng hạn như:

• lấy mẫu dịch mũi và họng
• lấy mẫu nước tiểu
• xét nghiệm máu.

Việc xác nhận chẩn đoán rất quan trọng vì nó giúp theo dõi y tế cộng đồng đối với những người có thể đã tiếp xúc với vi-rút và có nguy cơ nhiễm bệnh.

Nếu nghi ngờ mắc bệnh sởi, hãy ở nhà cho đến khi được hướng dẫn khác. Không đi làm, đi học hoặc đến những nơi công cộng như siêu thị.

Điều trị bệnh sởi

Hiện chưa có điều trị đặc hiệu nào cho bệnh sởi. Phải mất vài tuần mới hồi phục hoàn toàn sau khi mắc bệnh sởi. Thuốc kháng sinh không có tác dụng vì bệnh này do vi-rút gây ra.

Người mắc bệnh sởi nên:

• ở nhà
• nghỉ ngơi
• uống nhiều nước
• uống paracetamol để hạ sốt.

Những người mắc bệnh nặng có thể cần phải nhập viện.

Tiêm vắc-xin sởi

Tiêm vắc-xin sởi là cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh sởi. Hai liều vắc-xin sởi cung cấp khả năng bảo vệ lâu dài cho 99% số người.

Vắc-xin sởi được cung cấp miễn phí và có sẵn tại phòng khám bác sĩ gia đình, nhà thuốc cộng đồng, Dịch vụ Y tế cho Thổ dân và các dịch vụ tiêm vắc-xin của hội đồng địa phương.

Vắc-xin sởi do Victoria tài trợ

Tại Victoria, bạn có thể được tiêm vắc-xin sởi miễn phí nếu bạn sinh vào hoặc sau năm 1966 và:

• chưa tiêm đủ hai liều vắc-xin sởi hợp lệ có giấy tờ chứng minh, hoặc
• không có kết quả xét nghiệm máu chứng minh khả năng miễn dịch.

Vắc-xin sởi miễn phí cũng có sẵn cho trẻ sơ sinh từ 6 tháng đến dưới 12 tháng tuổi mà sắp đi du lịch nước ngoài. Nếu được tiêm vắc-xin trước 11 tháng tuổi, trẻ vẫn cần thêm hai liều nữa vào lúc 12 và 18 tháng tuổi theo Lịch Tiêm chủng Quốc gia.

Bạn không cần thẻ Medicare để được tiêm vắc-xin sởi do tiểu bang tài trợ.

Chương trình Tiêm chủng Quốc gia

Vắc-xin sởi được cung cấp miễn phí theo Chương trình Tiêm chủng Quốc gia cho:

• trẻ em 12 tháng tuổi (vắc-xin sởi-quai bị-rubella)
• trẻ em 18 tháng tuổi (vắc-xin sởi-quai bị-rubella-thủy đậu).

Vắc-xin sởi tiêm bổ sung miễn phí hiện có sẵn cho:

• người dưới 20 tuổi chưa được tiêm vắc-xin đầy đủ
• người tị nạn và người nhập cư nhân đạo từ 20 tuổi trở lên.

Vắc-xin sởi kết hợp là an toàn và cung cấp khả năng bảo vệ chống lại nhiều bệnh cùng một lúc, giúp giảm số lượng mũi tiêm riêng lẻ cần thiết. Vắc-xin riêng lẻ cho bệnh sởi, quai bị và rubella hiện không có sẵn ở Úc.

Kiểm tra xem bạn đã được tiêm vắc-xin chưa

Để kiểm tra xem bạn đã được tiêm vắc-xin sởi chưa:

• Tìm hồ sơ tiêm chủng của bạn trên Sổ Đăng ký Tiêm chủng của Úc (AIR) – một sổ đăng ký quốc gia ghi lại các loại vắc-xin đã được tiêm cho người ở mọi lứa tuổi tại Úc.
• Liên hệ với bác sĩ hoặc cơ sở cung cấp dịch vụ tiêm chủng của bạn để lấy hồ sơ tiêm chủng (nếu bạn được họ tiêm vắc-xin).

Đọc thêm thông tin về cách tìm hồ sơ tiêm chủng của bạn.

Việc tiêm vắc-xin sởi nhiều hơn hai lần là an toàn. Hãy đến phòng khám bác sĩ gia đình hoặc hiệu thuốc để tiêm vắc-xin sởi bổ sung nếu bạn không chắc chắn mình có miễn dịch hay chưa.

Người đi nước ngoài

Đi nước ngoài là nguồn lây nhiễm sởi chính ở Úc. Tất cả những người dự định đi nước ngoài nên kiểm tra tình trạng tiêm vắc-xin của mình trước khi đi nước ngoài.

Trẻ sơ sinh đi nước ngoài có thể được tiêm vắc-xin sởi từ 6 tháng tuổi. Nếu được tiêm vắc-xin trước 11 tháng tuổi, trẻ vẫn cần thêm hai liều nữa vào lúc 12 và 18 tháng tuổi theo Lịch Tiêm chủng Quốc gia.

Nếu bạn bị sởi hoặc đã tiếp xúc với người bị sởi

Nếu bạn bị sởi

Hãy ở nhà cho đến khi bạn không còn khả năng lây nhiễm, tức là đến hết ngày thứ 4 sau khi phát ban xuất hiện và khi bạn cảm thấy khỏe lại. Không đi làm, đi học hoặc đến những nơi công cộng khi bạn đang trong thời kỳ có thể lây bệnh cho người khác.

Tránh tiếp xúc với người ngoài gia đình, đặc biệt là những người có nguy cơ mắc bệnh nặng cao hơn. Điều này bao gồm những người có hệ miễn dịch suy yếu, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.

Trẻ mắc bệnh sởi không được đến trường tiểu học và trường mầm non hay nhà trẻ cho đến ít nhất 4 ngày sau khi phát ban xuất hiện.

Nếu bạn đã tiếp xúc với người mắc bệnh sởi

Hãy kiểm tra trang thông tin về các địa điểm công cộng có nguy cơ lây nhiễm Sởi tại Victoria để xem bạn có từng đến nơi nào mà người mắc bệnh sởi đã ghé qua hay không.

Nếu bạn đã tiếp xúc với người mắc bệnh sởi, hãy theo dõi các triệu chứng trong vòng 18 ngày sau khi tiếp xúc.

Nếu bạn chưa có miễn dịch đầy đủ với bệnh sởi, hoặc bạn không chắc chắn, bạn có thể được điều trị dự phòng — bằng cách tiêm vắc-xin sởi (trong vòng 3 ngày sau khi tiếp xúc) hoặc tiêm immunoglobulin (trong vòng 6 ngày đối với một số người). Gọi điện cho bác sĩ hoặc phòng khám trước khi đến và mang khẩu trang để tránh lây lan bệnh.

Trẻ từng tiếp xúc với bệnh sởi có thể không được đến trường tiểu học, trường mầm non hoặc nhà trẻ nếu chưa được tiêm vắc-xin và chưa được điều trị dự phòng.

Nơi nhận trợ giúp

• Trong trường hợp khẩn cấp, hãy luôn gọi ba số không (000)
• Khoa cấp cứu của bệnh viện gần quý vị nhất
• Dịch vụ Cấp cứu Từ xa
• Phòng khám Khẩn cấp – khi cần chăm sóc y tế ngay lập tức nhưng không đe dọa đến tính mạng
• Bác sĩ gia đình (GP)
• Đường dây Y tá Trực Đt. 1300 606 024 – để biết thông tin và lời khuyên y tế của chuyên gia (24 giờ, 7 ngày)
• Dịch vụ tiêm vắc-xin của chính quyền địa phương
• Đường dây Sức khỏe Bà mẹ và Trẻ em Đt. 13 22 29 (24 giờ, 7 ngày)
• Chương trình Tiêm chủng, Bộ Y tế Victoria
• Đường dây Thông tin Tiêm chủng Quốc gia Đt. 1800 671 811
• Dược sĩ
• SAEFVIC Đt. 1300 882 924 – để báo cáo các phản ứng không mong đợi hoặc nghiêm trọng với việc tiêm vắc-xin