تروما و کودکان – نکاتی برای والدین (Trauma and children – tips for parents - Farsi)

کودکان چگونه به تروما واکنش نشان می‌دهند

واکنش یک کودک به تجربه‌ای ناراحت‌کننده یا ترسناک می‌تواند به عوامل زیر بستگی داشته باشد:

• سن کودک
• شخصیت او
• نحوه واکنش شما یا سایر اعضای خانواده

ممکن است فرزندتان واکنشی متفاوت از آنچه انتظار دارید نشان دهد. او ممکن است:

• گوشه‌گیر شود – ممکن است علاقه‌اش به فعالیت‌ها را از دست بدهد اعتماد به‌نفس کمتری داشته باشد، ساکت شود یا به رفتارهایی برگردد که زمانی که کوچک تر بوده داشته است.
• درگیر ذهنی شود – ممکن است نیاز داشته باشد آن تجربه را دوباره مرور کند مثلاً از طریق بازی‌های تکراری یا نقاشی. ممکن است نگران اتفاقات آینده شود یا کابوس ببیند.
• مضطرب شود – ممکن است در تمرکز و توجه مشکل داشته باشد. بخواهد همیشه نزدیک شما باشد، دچار مشکل در خواب شود یا به‌راحتی عصبانی گردد.
• احساس ناخوشی کند – ممکن است سردرد یا دل‌درد داشته باشد.

فرزندتان ممکن است واکنش تأخیری داشته باشد. بعضی از کودکان در ابتدا به نظر می‌رسد که حالشان خوب است، اما ممکن است روزها، هفته‌ها یا حتی ماه‌ها بعد واکنش نشان دهند.

چگونه درباره یک رویداد تروماتیک صحبت کنیم

صادق بودن با فرزندتان می‌تواند به او کمک زیادی کند. شما می‌توانید:

• به کودک خود اطمینان دهید که اکنون در امنیت است و آن رویداد تمام شده است. ممکن است نیاز باشد چندین بار این اطمینان را بدهید.
• به حرف‌های فرزندتان گوش دهید. نگرانی‌ها و احساسات او را جدی بگیرید.
• به کودک خود بگویید که دوست دارید از احساساتش باخبر باشید.
• اتفاق رخ‌داده را به شکلی که مناسب سن او و بطوری که برایش قابل درک باشد و با زبانی که او متوجه شود، توضیح دهید. اگر کودک از اصل ماجرا بی‌خبر باشد، ممکن است خودش سعی کند آن را حدس بزند. این ممکن است باعث شود با استفاده از تخیل یا اطلاعات ناقص داستان را برای خودش کامل کند. این موضوع می‌تواند باعث اضطراب و سردرگمی بیشتر شود.
• به فرزندتان اطمینان دهید که تقصیر او نبوده است. ممکن است فکر کند اگر شیطنت کرده یا در مورد کسی فکر بدی داشته، باعث وقوع آن اتفاق شده است.
• درباره رویداد با اعضای خانواده صحبت کنید. به همه، از جمله کودکان، اجازه دهید نظر خود را بیان کنند. این کار باعث می‌شود همه احساس حمایت، شنیده شدن و درک شدن داشته باشند.
• با فرزندتان درباره واکنش‌های مختلف افراد به موقعیت‌های ناراحت‌کننده صحبت کنید. به او بگویید احساساتی که دارد در چنین شرایطی طبیعی هستند به او اطمینان بدهید که با گذشت زمان حالش بهتر خواهد شد.

چگونه به یک رویداد تروماتیک پاسخ دهید

واکنش‌های شما نسبت به احساسات و رفتارهای فرزندتان تأثیر زیادی بر روند بهبودی او خواهد داشت. مهم است که:

• نسبت به تغییرات رفتاری او درک و همدلی داشته باشید. کودکان به رویدادهای ناراحت‌کننده یا ترسناک به شیوه‌های متفاوتی واکنش نشان می‌دهند. تغییراتی مانند کج خلقی یا شب‌ادراری، طبیعی هستند.
• به فرزندتان توجه بیشتری نشان دهید. این توجه به‌ویژه هنگام خواب یا زمان‌هایی که از او جدا می‌شوید، اهمیت زیادی دارد.
• برای خودتان نیز کمک بگیرید. کودکان به والدین یا مراقبان خود نگاه می‌کنند تا بفهمند چگونه باید با بحران مواجه شوند. آن‌ها به بزرگسالانی نیاز دارند که ترس‌هایشان را درک کرده و به آن‌ها آرامش دهند. اگر خودتان دچار ناراحتی هستید، می‌توانید از حمایت برخوردار شوید. اگر این کار را نکنید، ممکن است اضطراب و ترس فرزندتان بیشتر شود.
• در حد مناسب، درباره احساسات خود با فرزندتان صحبت کنید. این کار به او کمک می‌کند تا راحت‌تر احساسات خودش را بیان کند.
• به یاد داشته باشید که هر فردی متفاوت است و ممکن است احساسات متفاوتی داشته باشد. از فرزندتان انتظار نداشته باشید که دقیقاً مانند شما احساس کند.
• به فرزندتان احساس کنترل بر زندگی‌اش را بدهید. حتی تصمیم‌گیری‌های کوچک می‌تواند به او حس توانمندی بدهد. به‌ویژه پس از آشفتگی ناشی از بحران. کودکانی که احساس درمانده‌گی می‌کنند، ممکن است استرس بیشتری را تجربه کنند.
• سعی کنید بیش از حد از فرزندتان محافظت نکنید. طبیعی است که پس از یک بحران بخواهید خانواده‌تان را نزدیک خود نگه دارید. اما مهم است که به آن‌ها کمک کنید دوباره احساس کنند دنیایشان مکان امنی برای بودن است.

برنامه‌های روزمره خانواده پس از یک رویداد تروماتیک

مهم است که:

• تا حد امکان برنامه روزانه معمول خود را حفظ کنید. این کار به کودکان احساس اطمینان می‌دهد.
• اگر فرزندتان نمی‌تواند برنامه‌های معمول خود را انجام دهد مثل رفتن به مدرسه یا انجام کارهای خانه – به او اطمینان خاطر بدهید.
• از ایجاد تغییراتی مانند برنامه‌های جدید، مسئولیت‌های تازه یا انتظارات رفتاری جدید پرهیز کنید.
• نقش خود را به‌عنوان بزرگسال خانه حفظ کنید. اگر با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کنید، مهم است که برای کمک به فرزند خود تکیه نکنید.

چگونه به فرزندتان برای بهبودی کمک کنید:

مهم است که:

• به فرزندتان زمان کافی برای بازی بدهید. این بازی می‌تواند شامل ورزش، بازی‌های مورد علاقه یا فعالیت‌هایی با دوستان آشنا باشد.
• زمانی را برای سرگرمی اختصاص دهید. خنده، لحظات خوش و لذت‌های مشترک می‌تواند به بهبود حال همه اعضای خانواده کمک کند.
• به یاد داشته باشید که اشتهای فرزندتان ممکن است تغییر کند. اگر هنگام وعده‌های غذایی میل به غذا ندارد، می‌توانید در طول روز به او میان‌وعده‌های سالم بدهید.
• مطمئن شوید که کودک به اندازه کافی استراحت و خواب دارد.
• به او کمک کنید فعالیت بدنی داشته باشد. ورزش به کاهش استرس کمک کرده و کیفیت خواب را بهبود می‌بخشد.
• مصرف شکر، خوراکی‌های دارای رنگ مصنوعی و شکلات را محدود کنید.
• به فرزندتان کمک کنید از نظر جسمی آرام شود. این می‌تواند با حمام گرم، ماساژ، قصه‌گویی و نوازش زیاد باشد.
• اگر فعالیتی باعث ناراحتی یا اضطراب کودک شد، آن را تغییر دهید. برای مثال، اگر یک برنامه تلویزیونی باعث ترس یا نگرانی او می‌شود، آن را خاموش کرده یا جایگزین کنید.

اگر در هر زمانی نگران سلامت روان خود یا یکی از عزیزان‌تان هستید، با خط نجات (Lifeline) به شماره 13 11 14 تماس بگیرید.

از کجا کمک بگیرید

• پزشک عمومی (GP)
• پرستار سلامت مادر و کودک شما
• مرکز سلامت جامعه محل زندگی شما
• پزشک متخصص کودکان یا روانپزشک کودک و نوجوان – پزشک عمومی شما می‌تواند شما را ارجاع دهد
• مرکز فینیکس استرالیا برای سلامت روان پس از سانحه تلفن:
  (03) 9035 5599
• مرکز سوگ و داغدیدگی تلفن: 
  1800 642 066

شما همچنین می‌توانید از منابع زیر مشاوره بگیرید:

• خط نجات (Lifeline)تلفن: 13 11 14
• خط سوگ (GriefLine) تلفن:
  1300 845 745
• بیاند بلو (beyondblue) تلفن:
  1300 22 4636
• خط راهنمای کودکان(Kids Helpline) تلفن: 1800 55 1800
• مشاوره تلفنی با پرستار تلفن:
  1300 60 60 24 برای اطلاعات و مشاوره تخصصی بهداشتی (۲۴ ساعته، ۷ روز هفته)
• وب‌سایت فرزندپروری استرالیا -raisingchildren.net.au