Sommarju
Read the full fact sheet- Int tista' tgħin lit-tfal tiegħek jirkupraw minn esperjenzi inkwetanti jew li jbeżżgħu. Dawn l-esperjenzi jistgħu jinkludu: aċċidenti tal-karozzi, nirien fil-foresti u għargħar, mard jew xi mewt li tiġri f'daqqa fil-familja, kriminalità, abbuż jew vjolenza.
- It-tfal ser jaraw: kif timmaniġġja l-kriżi int stess kit tirreaġixxi għall-emozzjonijiet u l-imġiba tagħhom
- Dawn il-pariri jistgħu jgħinuk biex titkellem mat-tfal tiegħek dwar l-esperjenzi tagħhom. Hu importanti li tgħid lit-tfal dwar il-fatti, b'mod li huma jistgħu jifhmu skont l-età tagħhom.
- Int dejjem tista' tikseb għajnuna professjonali. Post tajjeb minn fejn tibda hu li tkellem lit-tabib tiegħek tal-familja.
On this page
Kif it-tfal jirreaġixxu għal trawma
Ir-rispons tat-tfal għall-esperjenza inkwetanti jew tal-biżgħa jista' jiddependi minn:
- l-età tagħhom
- il-personalità tagħhom
- kif int u jew il-familja tiegħek tirreaġixxu
It-tfal tiegħek għandhom mnejn ma jirreaġixxux kif tistenna int. Huma għandhom mnejn:
- jidħlu fihom infushom - għandhom mnejn jitilfu l-interess fl-attivitajiet. Jistgħu jsiru inqas kunfidenti, kwieti, jew jerġgħu mmorru lura għall-imġiba ta' meta kienu trabi.
- preokkupati - għandhom mnejn ikollhom bżonn jerġgħu jgħixu l-esperjenza. Pereżempju, permezz ta' logħob jew tpinġija ripetittiva. It-tfal tiegħek għandhom mnejn ikunu imbeżżgħin minn avveniment fil-futur jew għandhom mnejn ibatu minn ħmar il-lejl.
- anzjuzi - għandhom mnejn isibuha bi tqila jikkonċentraw jew joqgħodu attenti. Għandhom mnejn ikunu jridu joqgħodu ħdejk il-ħin kollu, isibuha bi tqila biex jorqdu jew jirrabjaw faċilment.
- ikunu ma jifilħux - għandhom mnejn ikollhom uġigħ ta' ras u wġiegħ ta' istonku.
It-tfal tiegħek jista' jkollhom reazjoni ttardjata. Xi tfal għandhom mnejn jidhru li ma għandhom l-ebda problema, imma jistgħu jirreaġixxu ġranet, ġimgħat jew anki xhur wara.
Kif titkellem dwar xi avveniment trawmatiku
Ser jgħin lit-tfal tiegħek jekk tkun onest/a magħhom. Int tista:
- tassigura lit-tfal tiegħek li huma siguri u l-ġrajja għaddiet. Għandu mnejn ikollok bżonn tassigurahom ħafna drabi.
- isma' x'qed jgħidu t-tfal tiegħek. Ħu l-inkwiet u l-emozzjonijiet tagħhom bis-serjetà.
- ħalli lit-tfal tiegħek ikunu jafu li tixtieq tkun taf dwar kif qed iħossuhom.
- għid lit-tfal tiegħek dwar dak li ġara b'mod adattat għall-età tagħhom. Uża lingwaġġ li jifhmu. Jekk it-tfal tiegħek ma jafux il-fatt bażiċi, għandu mnejn jippruvaw jifhmu dak li ġara waħedhom. Għandhom mnejn jużaw l-immaġinazzjoni tagħhom jew tagħrif limitat biex itemmu l-istorja. Dan jista' joħloq aktar ansjetà u konfużjoni għat-tfal tiegħek.
- żgura li t-tfal tiegħek jafu li mhux it-tort tagħhom. Huma jistgħu jaħsbu dan jekk kienu mqarbin jew ħasbu affarijiet ħżiena dwar xi ħadd.
- tkellem dwar din il-ġrajja bħala familja. Ħalli li kulħadd jgħid tiegħu, inklużi t-tfal. Dan jgħin lil kulħadd iħossu appoġġjat, mismugħ u mifhum.
- kellem lit-tfal tiegħek dwar kif in-nies jistgħu jaġixxu għall-inkwiet. Għidilhom li l-emozzjonijiet tagħhom huma normali f'dawn iċ-ċirkustanzi. Tista' tassigurahom li biż-żmien iħossuhom aħjar.
Kif tista' tirrispondi f'każ ta' avveniment trawmatiku
Ir-reazzjonijiet tiegħek dwar l-emozzjonijiet u l-imġiba tat-tfal ser ikollhom impatt fuq l-irkupru tagħhom. Hu importanti li:
- tifhem it-tibdil fl-imġiba tagħhom. It-tfal jirreaġixxu għal avvenimenti nkwetanti jew tal-biżgħa b'modi differenti. Tibdil fl-imġiba tagħhom bħal rabja jew jagħmlu taħthom fis-sodda hi normali.
- agħti aktar attenzjoni lit-tfal tiegħek. Dan jista' jkun importanti fil-ħin tal-irqad u f'ħinijiet oħra ta' separazzjoni.
- fittex għajnuna għalik innifsek. It-tfal jistennew li l-ġenituri u l-kerers jifhmu l-kriżi u jirreaġixxu. Għandhom bżonn li l-adulti jkunu ħdejhom biex jifhmu l-biżgħat tagħhom u jikkunslawhom. Jekk int inkwetat, tista' tikseb sapport ukoll. Jekk ma tagħmilx hekk, dan jista' jżid il-biżgħa u l-istress li jħossu t-tfal.
- tkellem dwar l-emozzjonijiet tiegħek mat-tfal b'mod xieraq. Dan jista' jgħinhom jitkellmu dwar tagħhom.
- ftakar li kulħadd hu differenti u jista' jkollu emozzjonijiet differenti. Tistenniex li t-tfal tiegħek ser iħossu l-istess kif qed tħoss int.
- agħti lit-tfal tiegħek sens ta' kontroll fuq ħajjithom. Anki meta jieħdu deċiżjonijiet żgħar jistgħu jħossu li huma aktar f'kontroll tas-sitwazzjoni. Dan hu aktar u aktar importanti wara l-kaos ta' kriżi. It-tfal li jħossu li mhuma kapaċi għal xejn jistgħu jesperjenzaw aktar stress.
- ipprova toqgħodx tipproteġi lit-tfal tiegħek iżżejjed. Hi ħaġa normali li tkun trid iżżomm il-familja tiegħek viċin wara kriżi. Imma hu importanti tgħinhom iħossuhom li d-dinja tagħhom hija post sigur fejn jgħixu.
Ir-rutina tal-familja wara avveniment trawmatiku
Hu importanti li:
- iżżomm rutina regolari kemm jista' jkun possibbli. Dan ser jassigura lit-tfal.
- assigura lit-tfal tiegħek jekk ma jkunux jistgħu jimmaniġġjaw ir-rutina tas-soltu tagħhom. Dan jista' jinkludi l-attendenza fl-iskola jew li jagħmlu l-faċendi tad-dar.
- evita li tintroduċi tibdil bħal rutini, responsabbilitajiet, jew aspettattivi ġodda għall-imġiba tagħhom.
- żomm ir-rwol tiegħek bħala adult fid-dar. Jekk qed issibha bi tqila, hu importanti li ma tistrieħx fuq it-tfal tiegħek għall-għajnuna.
Kif tgħin lit-tfal tiegħek jirkupraw:
Hu importanti li:
- tħalli lit-tfal tiegħek ikollhom ħin biżżejjed għal-logħob. Dan jista' jkun sport, il-logħob u l-attivitajiet favoriti tagħhom mal-ħbieb familjari.
- ħalli ħin biex ikunu jistgħu jieħdu gost. Daħq, divertiment u affarijiet li tieħdu gost tagħmlu flimkien jistgħu jgħinu lill-membri kollha tal-familja jħossuhom aħjar.
- ftakar li l-aptit tat-tfal tiegħek jista' jinbidel. Jekk ma jkollhomx aptit jieklu fil-ħin tal-ikel, minflok offrilhom ikliet żgħar matul il-ġurnata.
- ara li t-tfal tiegħek jistrieħu u jorqdu biżżejjed.
- għinhom jagħmlu eżerċizzju fiżiku. Dan ser jgħin lit-tfal tiegħek inaqqsu l-istress u jtejjeb l-irqad tagħhom.
- illimita z-zokkor, ikel ikkulurit u ċikkulata.
- għin it-tfal jistrieħu fiżikament. Dan jista' jinkludi banju sħun, massaġġi, ħin għall-istejjer u ħafna tgħanniq.
- biddel l-attività jekk dan jagħmel it-tfal tiegħek irrabjati jew anzjużi. Pereżempju, programm tat-televixin li jagħmel it-tfal tiegħek imħassbin jew imbeżżgħin.
Jekk fi kwalunkwe ħin int imħasseb dwar is-saħħa mentali tiegħek jew is-saħħa mentali ta' xi ħadd maħbub tiegħek, ċempel lil Lifeline fuq 13 11 14.
Fejn issib l-għajnuna
- Il-GP tiegħek (tabib tal-familja)
- In-ners tiegħek maternali u tas-saħħa tat-tfal
- Iċ-ċentru lokali tas-saħħa komunitarja tiegħek
- Pedjatriku jew Psikjatra tat-Tfal jew tal-Adolexxent tiegħek - it-tabib tiegħek jista' jirreferik
- Iċ-Ċentru Phoenix Australia għas-Saħħa Mentali Post-trawmatikaTel. (03) 9035 5599
- Iċ-Ċentru tas-Sogħba u tat-Telf tal-Qraba Tel. 1800 642 066
Tista' wkoll tikseb parir mingħand:
- Lifeline Tel. 13 11 14
- GriefLine Tel. 1300 845 745
- beyondblue Tel. 1300 22 4636
- Kids Helpline Tel. 1800 55 1800
- NURSE-ON-CALL Tel. 1300 60 60 24 – għall-informazzjoni u parir speċjalizzat dwar is-saħħa (24 siegħa, 7 ijiem)
- Australian Parenting Website – raisingchildren.net.au
This page has been produced in consultation with and approved by:
