Phản ứng của người sống sót trước các sự kiện đau thương (Survivor reactions to traumatic events - Vietnamese)

Khi một sự kiện đau thương xảy ra, việc sống sót sau sự kiện đó có thể phụ thuộc vào quá trình đào tạo, kinh nghiệm hoặc phản ứng nhanh. Nó cũng có thể được quyết định bởi vị trí bạn ở đâu so với mối nguy hiểm khi sự kiện diễn ra.

Nếu bạn đã sống sót sau một sự kiện đau buồn, cho dù bạn bị thương hay không hề hấn gì về thể chất, điều quan trọng là phải nhận ra rằng chấn thương cũng gây ra tổn thương về mặt tinh thần. Sự sống sót còn thường gắn liền với những phản ứng cảm xúc phức tạp gây ra đau khổ và khó có thể tiếp tục cuộc sống hàng ngày sau sự kiện này. Đây được gọi là 'phản ứng của người sống sót'.

Phản ứng thông thường của những người sống sót đối với một sự kiện đau thương là gì?

Bạn có thể cảm thấy một số phản ứng cảm xúc phổ biến khi là một người sống sót sau một sự kiện đau buồn:

• cảm giác tội lỗi và tự trách bản thân - cảm thấy rằng bằng cách nào đó sự sống sót của bạn phải trả giá bằng những người đã chết hoặc bị thương
• không xứng đáng - cảm thấy rằng mọi người lẽ ra nên sống sót vì họ đặc biệt, tốt, xứng đáng hoặc có một số tài năng đặc biệt - và cảm thấy rằng những điều kiện đó không áp dụng với bạn
• Lẽ ra tôi không nên sống sót - cảm giác rằng lẽ ra bạn nên chết cùng những người khác chứ không nên sống, khiến bạn cảm thấy không thể tiếp tục cuộc sống cũ của mình
• mất kết nối với cuộc sống cũ của bạn - một sự kiện bi kịch, bất thường không phù hợp với cuộc sống mà bạn đang sống trước đây và bạn không cảm thấy có thể quay trở lại với những mối quan tâm bình thường hàng ngày khi rất nhiều cuộc sống khác bị thay đổi vĩnh viễn, và những người xung quanh bạn có thể không hiểu
• mất phương hướng - cảm giác không biết tất cả nghĩa là gì vì bạn chưa từng có trải nghiệm tương tự
• tức giận và đổ lỗi cho người khác - thường có mối bận tâm về lỗi của ai và cảm giác tức giận mạnh mẽ và đổ lỗi đối cho họ, hoặc các dịch vụ khẩn cấp, chính phủ hoặc những người khác có thẩm quyền. Những cảm giác này có thể ngăn cản việc chấp nhận sự kiện và gây ra tình trạng đau khổ liên tục
• một phản ứng tích cực - bạn có thể thấy rằng trải nghiệm sống sót có tác động tích cực đáng kể đến bạn, khiến bạn cảm thấy rằng:
  • cuộc sống có ý nghĩa mới (có lẽ sự kiện đã truyền cảm hứng hoặc củng cố các giá trị nhân đạo hoặc tinh thần)
  • bạn trân trọng những điều hàng ngày và không còn coi chúng là điều hiển nhiên
  • bạn có ý thức mới về mục đích để sử dụng tốt nhất thời gian có sẵn cho bạn
  • bạn trân trọng các mối quan hệ của bạn với gia đình và bạn bè hơn
  • bạn ngày càng coi trọng cộng đồng hơn.

Bất kỳ người nào sống sót sau một sự cố đau thương đều có thể trải qua những cảm giác này, bao gồm người trợ giúp, nhân chứng, người sơ cứu khẩn cấp, thành viên gia đình và nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Tại sao bạn có thể cảm thấy mất kết nối với cuộc sống cũ của mình sau một sự kiện đau buồn

Liên quan chặt chẽ đến cái chết và thương tích có thể gợi lên những phản ứng cảm xúc đáng kể và choáng ngợp khiến bạn khó cảm thấy có động lực để quay lại các công việc thường ngày. Những cảm xúc này không quen thuộc, mạnh mẽ và cần được chú ý, nhưng không liên quan đến cuộc sống hàng ngày của bạn.

Kết quả là cuộc sống cũ của bạn dường như không còn quan trọng như trước nữa. Nếu không có cách nào để thể hiện hoặc hiểu được những cảm xúc phức tạp mà bạn đang gặp phải, nó có thể dẫn đến cảm giác mất phương hướng và mất kết nối với cuộc sống cũ của bạn.

Sự mất kết nối có thể là với những người thân thiết với bạn; với các hoạt động như công việc hoặc cuộc sống xã hội của bạn; hoặc với những thứ trước đây có ý nghĩa, như tôn giáo, sở thích và thể thao. Bạn cũng có thể có cảm giác mất kết nối với con người của bản thân bạn trước khi sự kiện diễn ra.

Khi nào cần giúp đỡ cho phản ứng của người sống sót trước một sự kiện đau thương

Phản ứng của người sống sót là một hệ quả bình thường của việc liên quan tới một sự kiện đau thương. Tuy nhiên, nếu những phản ứng này không bắt đầu lắng xuống sau một vài tuần, việc này có thể dẫn đến đau khổ đáng kể. Đối với một số người, điều này có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần (hoặc làm trầm trọng thêm các vấn đề sức khỏe tâm thần mà họ đã mắc phải trước sự kiện), chẳng hạn như căng thẳng sau chấn thương, phản ứng trầm cảm hoặc trạng thái lo lắng.

Hỗ trợ sớm từ các chuyên gia được đào tạo có thể ngăn ngừa các biến chứng và giúp quá trình hồi phục. Tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp nếu:

• phản ứng của bạn đang can thiệp vào cuộc sống hàng ngày và các mối quan hệ của bạn
• sự kiện dường như không phai nhạt và cảm xúc của bạn về nó không lắng xuống
• bất kể bạn xem xét nó như thế nào, sự kiện đều không có ý nghĩa
• bạn đang cảm thấy mất hứng thú với các hoạt động thú vị hoặc có ý nghĩa trước đây
• bạn đang tự cô lập mình
• bạn đang gặp khó khăn với giấc ngủ, ăn uống, tâm trạng của bạn, các mối quan hệ, công việc hoặc giải trí
• bạn tiếp tục cảm thấy những cảm xúc mãnh liệt như tức giận, sợ hãi, đổ lỗi và mâu thuẫn
• bạn đang có ý nghĩ tự trừng phạt hoặc tự làm hại bản thân hoặc chấp nhận rủi ro mà bạn thường không chấp nhận.

Tự giúp đỡ những phản ứng của người sống sót

Nếu bạn đang trải qua những phản ứng của người sống sót trước một sự kiện đau thương, bạn có thể làm một số điều để tự giúp mình.

• Nói chuyện với những người hỗ trợ, những người sẽ không đánh giá bạn. Giải thích cảm xúc của bạn có thể giúp bạn nhìn lại và xem xét mọi thứ một cách toàn diện.
• Đừng cố nói về những phản ứng của bạn - hãy chấp nhận chúng, cố gắng hiểu chúng và cho bản thân thời gian để chúng phai nhạt, nhưng lưu ý rằng tư duy logic có thể không giúp bạn vượt qua phản ứng cảm xúc trước một sự kiện đau buồn.
• Chấp nhận rằng bạn là ‘chỉ là con người’. Tất cả những gì mọi người có thể làm trong trường hợp khẩn cấp là những gì tình huống cho phép.
• Cố gắng không so sánh bản thân với người khác - mọi người đều khác nhau. Thay vào đó, hãy cố gắng đánh giá tình huống của bạn dựa trên giá trị của nó và đừng mong đợi ở bản thân nhiều hơn những gì bạn có thể làm.
• Đừng cố gắng 'giảm bớt' cảm giác tội lỗi bằng cách đặt ra các tiêu chuẩn cao về thành tích vì điều này hiếm khi giúp bạn xoa dịu cảm giác không xứng đáng. Thay vào đó, hãy cố gắng đối mặt với điều gì đang thúc đẩy cảm xúc của bạn.
• Cố gắng chấp nhận trải nghiệm như một phần của hành trình cuộc đời hơn là một vấn đề bạn phải giải quyết hoặc giải thích.

Tìm kiếm giúp đỡ ở đâu

• Bác sĩ gia đình (bác sĩ), chuyên gia sức khỏe tâm thần của bạn, chẳng hạn như bác sĩ tâm thần, chuyên gia tâm lý, cố vấn hoặc nhân viên xã hội
• Trung tâm y tế cộng đồng địa phương của bạn
• Dịch vụ Giới thiệu của Hiệp hội Tâm lý Úc Đt. 1800 333 497
• Phoenix Australia Trung tâm Sức khỏe Tâm thần sau Chấn thương Đt. (03) 9035 5599
• Trung tâm Hỗ trợ về Đau buồn và Mất tích Đt. 1800 642 066

Dịch vụ tư vấn tổng quát qua điện thoại có thể đưa ra lời khuyên:

• Lifeline Đt. 13 11 14
• GriefLine Đt. 1300 845 745
• beyondblue Đt. 1300 22 4636
• NURSE-ON-CALL Đt. 1300 60 60 24 – để được thông tin và lời khuyên từ chuyên gia y tế (24 tiếng, 7 ngày)

Để biết thêm thông tin, vui lòng truy cập:

Survivor reactions to traumatic events